Süni İntellekt Mühəndisi kimdir?

Süni İntellekt Mühəndisi (AI Engineer) kimdir və nə iş görür?

Süni intellekt artıq yalnız texnologiya şirkətlərinin istifadə etdiyi bir anlayış deyil. Bankçılıqdan elektron ticarətə, təhsildən səhiyyəyə qədər bir çox sahədə ağıllı sistemlərdən istifadə olunur. Tövsiyə sistemləri, çatbotlar, mətn və şəkil yaradan alətlər, üz tanıma sistemləri və avtomatlaşdırılmış xidmətlər bunun ən çox rast gəlinən nümunələridir. Bu texnologiyaların hazırlanmasında əsas rollardan birini Süni İntellekt Mühəndisi, yəni AI Engineer oynayır. Bəs Süni İntellekt Mühəndisi kimdir, nə iş görür və bu sahədə işləmək üçün hansı biliklərə ehtiyac var? Bu məqalədə AI mühəndisliyini sadə dillə izah edəcəyik.

Süni İntellekt Mühəndisi kimdir?

Süni İntellekt Mühəndisi süni intellekt əsaslı sistemləri hazırlayan, inkişaf etdirən və mövcud rəqəmsal məhsullara inteqrasiya edən texnologiya mütəxəssisidir. Onun işi yalnız süni intellekt modelini yaratmaqla bitmir. AI mühəndisi məlumatların hazırlanması, modelin öyrədilməsi, nəticələrin yoxlanılması, sistemə qoşulması və real istifadə zamanı düzgün işləməsi kimi mərhələlərdə də iştirak edir. Məsələn, onlayn mağazada istifadəçiyə uyğun məhsullar təklif edən sistem, bankda şübhəli əməliyyatları müəyyən edən mexanizm və ya şirkətin müştəri suallarını cavablandıran ağıllı çatbot AI həllərinə nümunədir. Sadə desək, AI mühəndisinin əsas məqsədi süni intellekti nəzəri modeldən real problemi həll edən işlək məhsula çevirməkdir.

Süni İntellekt Mühəndisi nə iş görür?

AI mühəndisinin gündəlik işi çalışdığı şirkətə və layihəyə görə dəyişə bilər. Lakin əsas vəzifələr adətən bir neçə istiqamətdə birləşir. İlk mərhələdə həll olunacaq problem müəyyənləşdirilir və uyğun məlumatlar hazırlanır. Daha sonra maşın öyrənməsi və ya dərin öyrənmə modelləri qurulur, öyrədilir və sınaqdan keçirilir. Mühəndis həmçinin hazır süni intellekt modellərindən və böyük dil modellərindən istifadə edərək yeni funksiyalar yarada bilər. Məsələn, sənədlər üzrə sualları cavablandıran sistem, avtomatik mətn analizi aləti və ya ağıllı axtarış mexanizmi hazırlaya bilər.

AI mühəndisinin əsas işlərinə bunlar daxildir:

• məlumatların hazırlanması və emalı;
• maşın öyrənməsi modellərinin qurulması;
• modellərin nəticələrinin yoxlanılması və yaxşılaşdırılması;
• süni intellekt həllərinin veb-sayt və tətbiqlərə inteqrasiyası;
• böyük dil modelləri ilə işləyən sistemlərin hazırlanması;
• sistemin sürətinin, dəqiqliyinin və sabitliyinin izlənməsi.

Bu səbəbdən AI Engineering proqramlaşdırma, məlumat analizi və süni intellekt biliklərinin birlikdə istifadə olunduğu mühəndislik istiqamətidir.

AI mühəndisliyi niyə vacibdir?

Şirkətlər süni intellektdən yalnız yeni texnologiya olduğu üçün istifadə etmirlər. Əsas məqsəd vaxt aparan prosesləri avtomatlaşdırmaq, böyük həcmdə məlumatı daha sürətli təhlil etmək və istifadəçiyə daha uyğun xidmət təqdim etməkdir. Məsələn, minlərlə müştəri müraciətinin avtomatik qruplaşdırılması iş yükünü azalda bilər. Tövsiyə sistemi istifadəçinin maraqlarına uyğun məhsulları göstərə bilər. Sənəd analizi sistemi isə böyük həcmdə məlumat içərisindən lazım olan hissəni daha tez tapmağa kömək edə bilər. AI mühəndisi məhz bu ehtiyacları texniki həllə çevirən mütəxəssislərdən biridir. Bu peşənin digər üstünlüyü müxtəlif sahələrdə işləmək imkanının olmasıdır. Süni intellekt mühəndisləri maliyyə, elektron ticarət, telekommunikasiya, logistika, təhsil, media və proqram təminatı sahələrində müxtəlif layihələr üzərində işləyə bilirlər.

Süni İntellekt Mühəndisi olmaq üçün nələri bilmək lazımdır?

AI mühəndisliyinə başlamaq üçün bütün mövzuları eyni anda öyrənmək lazım deyil. Əsas bilikləri mərhələli şəkildə qurmaq daha doğru yanaşmadır. İlk addımlardan biri proqramlaşdırmanı öyrənməkdir. Süni intellekt sahəsində ən geniş istifadə olunan proqramlaşdırma dillərindən biri Python-dur. Python vasitəsilə məlumatların işlənməsi, modellərin hazırlanması və müxtəlif süni intellekt kitabxanaları ilə işləmək mümkündür.

Daha sonra aşağıdakı mövzular üzrə bilikləri inkişaf etdirmək faydalıdır:

• Python proqramlaşdırma;
• riyaziyyat və statistikanın əsasları;
• məlumatların analizi və emalı;
• maşın öyrənməsi — Machine Learning;
• dərin öyrənmə — Deep Learning;
• neyron şəbəkələr;
• təbii dilin emalı — NLP;
• kompüter görməsi — Computer Vision;
• böyük dil modelləri — LLM;
• modelin real sistemə yerləşdirilməsi və işlək saxlanılması.

Bunlarla yanaşı, Git, API, verilənlər bazası və bulud texnologiyaları haqqında baza bilikləri də AI mühəndisinin işini asanlaşdırır.

AI mühəndisliyinə necə başlamaq olar?

Bu sahəyə başlamaq istəyənlər üçün ən vacib məqam yalnız nəzəri məlumat toplamaqla kifayətlənməməkdir. Öyrənilən bilikləri kiçik layihələrdə tətbiq etmək mövzuları daha yaxşı anlamağa kömək edir. Başlanğıc üçün sadə məlumat analizi layihəsi, qiymət proqnozu modeli, şəkil təsnifatı sistemi və ya süni intellekt əsaslı çatbot hazırlamaq olar. Sonrakı mərhələdə isə daha böyük məlumatlarla və real biznes problemlərinə yaxın tapşırıqlarla işləmək mümkündür. Layihələr üzərində işləmək həm texniki bacarıqları inkişaf etdirir, həm də gələcək iş müraciətləri üçün portfel yaratmağa kömək edir. Əsas məqsəd çox sayda texnologiyanı qısa müddətdə öyrənmək deyil. Proqramlaşdırma əsaslarından başlayaraq maşın öyrənməsi, dərin öyrənmə və daha sonra müasir AI sistemlərinə doğru ardıcıl irəliləmək daha sağlam nəticə verir.

Tez-tez verilən suallar

Süni İntellekt Mühəndisi ilə proqramçı arasında fərq nədir?

Proqramçı müxtəlif növ proqram təminatı hazırlaya bilər. AI mühəndisi isə əsas diqqətini maşın öyrənməsi, süni intellekt modelləri və AI əsaslı funksiyaların yaradılmasına yönəldir. Bununla belə, proqramlaşdırma AI mühəndisliyinin əsas bacarıqlarından biridir.

AI mühəndisi olmaq üçün riyaziyyatı yaxşı bilmək lazımdır?

Riyaziyyat xüsusilə maşın öyrənməsi və dərin öyrənmənin necə işlədiyini anlamaqda vacibdir. Başlamaq üçün isə bütün ali riyaziyyat mövzularını bilmək tələb olunmur. Xətti cəbr, ehtimal və statistika üzrə əsas bilikləri mərhələli şəkildə inkişaf etdirmək olar.

Süni intellekt mühəndisliyini sıfırdan öyrənmək olar?

Bəli. Əvvəlcə Python və proqramlaşdırma məntiqini, daha sonra məlumat analizi və maşın öyrənməsini öyrənərək mərhələli şəkildə AI Engineering istiqamətinə keçmək olar.

AI mühəndisi hansı layihələri hazırlaya bilər?

Çatbotlar, tövsiyə sistemləri, mətn analizi alətləri, görüntü tanıma sistemləri, proqnozlaşdırma modelləri, ağıllı axtarış sistemləri və müxtəlif avtomatlaşdırma həlləri hazırlaya bilər.

AI mühəndisliyi ilə Data Science eynidirmi?

Xeyr. Bu sahələr bir-birinə yaxın olsa da, əsas məqsədləri fərqlənir. Data Science daha çox məlumatların təhlili və həmin məlumatlardan nəticə çıxarılmasına fokuslanır. AI Engineering isə süni intellekt modellərini işlək məhsul və sistemlərə çevirməyə daha çox diqqət yetirir.

Nəticə

Süni İntellekt Mühəndisi proqramlaşdırma, məlumat və süni intellekt texnologiyalarını birləşdirərək real problemlər üçün ağıllı həllər hazırlayan mütəxəssisdir. Bu sahə yalnız model qurmaqdan ibarət deyil. Həmin modelin real sistemə inteqrasiya olunması, düzgün işləməsi və istifadəçiyə fayda verməsi də mühəndisin işinin mühüm hissəsidir. AI mühəndisliyi üzrə karyera qurmaq istəyirsinizsə, ən yaxşı başlanğıc Python və proqramlaşdırma əsaslarını öyrənmək, daha sonra maşın öyrənməsi və dərin öyrənmə mövzularına keçməkdir. Öyrəndiyiniz bilikləri layihələrlə möhkəmləndirmək isə bu sahədə inkişafın ən vacib mərhələlərindən biridir.

Əgər Süni İntellekt Mühəndisi olaraq karyera qurmaq istəyirsizsə, JET Academy-də keçirilən Süni İntellekt Mühəndisliyi təlimi sizin üçün doğru başlanğıc nöqtəsi olacaq. Təlim haqqında ətraflı məlumat və qeydiyyat üçün növbəti linkə keçid edin: https://jetacademy.az/az/tedris-saheleri/suni-intellekt-muhendisliyi-telimi