GitHub və GitLab arasındakı fərq nədir?
Proqramlaşdırma öyrənməyə başladıqda bir müddət sonra GitHub və GitLab adları ilə qarşılaşmaq demək olar ki, qaçılmazdır. Hər iki platforma proqram kodunun saxlanılması, dəyişikliklərin izlənilməsi və komanda ilə birlikdə layihə üzərində işləmək üçün istifadə olunur. Buna görə ilk baxışda onların eyni xidmət olduğu düşünülə bilər. Əslində GitHub və GitLab oxşar funksiyalar təqdim etsələr də, iş axını, DevOps imkanları və platformaya yanaşma baxımından müəyyən fərqlərə malikdirlər. Bəs GitHub və GitLab arasındakı fərq nədir? Hansı platforma yeni başlayanlar üçün daha uyğundur və proqramlaşdırma öyrənərkən hansından istifadə etmək lazımdır? Bu məqalədə əsas fərqləri sadə şəkildə izah edəcəyik.
Əvvəlcə Git nədir?
GitHub və GitLab-ı müqayisə etməzdən əvvəl Git anlayışını başa düşmək vacibdir. Git proqram layihəsində edilən dəyişiklikləri izləməyə imkan verən versiya nəzarəti sistemidir. Proqramçı kod üzərində dəyişiklik etdikcə həmin dəyişiklikləri commit şəklində yadda saxlaya bilər. Lazım gəldikdə əvvəlki versiyaya qayıtmaq və ya fərqli branch-larda işləmək mümkündür. GitHub və GitLab isə Git repository-lərini internetdə saxlamağa və komanda ilə idarə etməyə imkan verən platformalardır.
Sadə şəkildə desək:
Git — versiyaları idarə edən sistemdir.
GitHub və GitLab — Git layihələrinin yerləşdirildiyi və komanda ilə idarə olunduğu platformalardır.
Buna görə Git ilə GitHub eyni anlayış deyil.
GitHub nədir?
GitHub Git əsaslı repository-lərin saxlanılması və proqram layihələrinin komanda şəklində hazırlanması üçün istifadə olunan platformadır. Repository layihənin kodunu, fayllarını və dəyişiklik tarixçəsini saxlayan əsas bölmədir. GitHub-da proqramçı layihəsini yerləşdirə, digər şəxslərlə paylaşa və kodda edilən dəyişiklikləri idarə edə bilər. Platformada Pull Request vasitəsilə yeni kod dəyişiklikləri yoxlanılır, müzakirə olunur və əsas layihəyə əlavə edilir. GitHub həmçinin Issues və Projects vasitəsilə tapşırıqların izlənilməsinə imkan verir. GitHub Actions isə kodun test olunması, build prosesi və deployment kimi işlərin avtomatlaşdırılması üçün CI/CD imkanları təqdim edir. GitHub xüsusilə açıq mənbəli layihələri araşdırmaq, şəxsi portfolio yaratmaq və digər proqramçıların layihələrini izləmək istəyənlər arasında geniş istifadə olunur.
GitLab nədir?
GitLab da Git repository-lərinin saxlanılması və proqram təminatının hazırlanması üçün istifadə olunan platformadır. Burada layihənin kodunu saxlamaq, dəyişiklikləri izləmək, komanda üzvləri ilə işləmək və tapşırıqları idarə etmək mümkündür. GitHub-da “Pull Request” adlandırılan proses GitLab-da Merge Request kimi tanınır. Merge Request vasitəsilə proqramçı hazırladığı dəyişiklikləri əsas branch-a əlavə etməzdən əvvəl komandanın yoxlamasına təqdim edir. Kod haqqında şərhlər yazmaq, dəyişiklikləri müzakirə etmək və CI/CD nəticələrini eyni bölmədə görmək mümkündür. GitLab-ın fərqləndiyi əsas istiqamətlərdən biri CI/CD və DevOps proseslərinin platformaya geniş şəkildə inteqrasiya olunmasıdır. GitLab layihələrində pipeline-lar vasitəsilə kodun test və deployment mərhələlərini avtomatlaşdırmaq mümkündür. GitLab həm GitLab.com, həm də təşkilatın öz infrastrukturu üzərində işləyə bilən Self-Managed variant təqdim edir.
GitHub və GitLab arasındakı əsas fərqlər
Hər iki platformanın əsas məqsədi oxşardır: Git repository-lərini saxlamaq və proqramçılar arasında əməkdaşlığı asanlaşdırmaq. Lakin bəzi fərqlər mövcuddur.
Pull Request və Merge Request
GitHub-da kod dəyişikliklərini əsas layihəyə daxil etmək üçün Pull Request istifadə olunur. GitLab-da isə eyni məqsədə xidmət edən anlayış Merge Request adlanır. Ad fərqli olsa da, əsas məntiq oxşardır: proqramçı dəyişikliklərini təqdim edir, komanda kodu yoxlayır və uyğun hesab etdikdə əsas branch-a birləşdirir.
CI/CD imkanları
Hər iki platformada CI/CD qurmaq mümkündür. GitHub bunun üçün GitHub Actions təqdim edir. Actions vasitəsilə kodu avtomatik test etmək, build hazırlamaq və tətbiqi yayımlamaq olar. GitLab-da isə CI/CD layihə platformasının əsas hissələrindən biridir və pipeline sistemi vasitəsilə müxtəlif avtomatlaşdırılmış proseslər qurmaq mümkündür. Buna görə DevOps və avtomatlaşdırılmış deployment prosesləri ilə işləyən komandalar seçim edərkən mövcud infrastrukturlarını və ehtiyaclarını nəzərə alırlar.
Layihələrin idarə olunması
Hər iki platforma sadəcə kod saxlamaq üçün nəzərdə tutulmayıb. GitHub-da Issues və Projects vasitəsilə tapşırıqları planlaşdırmaq və izləmək mümkündür. GitLab-da da Issues vasitəsilə tapşırıqlar, xətalar və yeni funksiyalar qeyd olunur, prioritetləşdirilir və komanda arasında bölüşdürülür. Bu səbəbdən hər iki platforma proqram təminatının hazırlanması prosesində layihə idarəetmə aləti kimi də istifadə edilə bilər.
GitHub yoxsa GitLab: Hansını seçmək daha yaxşıdır?
Burada universal olaraq “daha yaxşı” platforma yoxdur. Seçim məqsəddən asılıdır. Əgər proqramlaşdırmaya yeni başlayırsınızsa, şəxsi layihələrinizi paylaşmaq, portfolio yaratmaq və açıq mənbəli layihələri araşdırmaq istəyirsinizsə, GitHub yaxşı başlanğıc ola bilər. Əgər işlədiyiniz komanda GitLab istifadə edirsə və ya CI/CD, DevOps və öz serverinizdə platforma qurmaq kimi ehtiyaclarınız varsa, GitLab daha uyğun ola bilər. Ən vacib məqam platformanın adından çox Git iş məntiqini başa düşməkdir.
Proqramçı aşağıdakı əsas anlayışları bilməlidir:
- repository;
- commit;
- branch;
- merge;
- clone;
- push və pull;
- merge conflict;
- Pull Request və ya Merge Request.
Bu anlayışları öyrəndikdən sonra GitHub-dan GitLab-a və ya əksinə keçmək daha asan olur.
GitHub proqramçı üçün niyə vacibdir?
Yeni başlayan proqramçı üçün GitHub yalnız kod saxlamaq yeri deyil. Hazırladığı layihələri sistemli şəkildə toplamaq üçün də faydalıdır. Məsələn, Frontend proqramlaşdırma öyrənirsinizsə, hazırladığınız saytları və React layihələrini repository şəklində paylaşa bilərsiniz. Backend öyrənirsinizsə, API və server layihələrinizi yerləşdirə bilərsiniz. Beləliklə zamanla şəxsi GitHub profiliniz texniki portfolio rolunu oynaya bilər. Komanda ilə işləməyə başladıqda isə branch yaratmaq, commit yazmaq, Pull Request açmaq və code review prosesində iştirak etmək real proqramlaşdırma işinin vacib hissəsinə çevrilir.
Tez-tez verilən suallar
Git və GitHub eyni şeydirmi?
Xeyr. Git versiya nəzarəti sistemidir. GitHub isə Git repository-lərini onlayn saxlamaq və komanda ilə idarə etmək üçün platformadır.
GitHub və GitLab pulsuzdur?
Hər iki platformanın pulsuz istifadə imkanları mövcuddur. Bununla yanaşı, komandalar və müəssisələr üçün əlavə funksiyalar təqdim edən ödənişli planları da var.
Yeni başlayan üçün GitHub yoxsa GitLab daha yaxşıdır?
Hər ikisini öyrənmək mümkündür. Şəxsi portfolio və açıq layihələrlə işləmək üçün GitHub rahat başlanğıcdır. İşlədiyiniz şirkət GitLab istifadə edirsə, GitLab öyrənmək daha praktik olacaq.
GitHub olmadan Git istifadə etmək olar?
Bəli. Git lokal kompüterdə ayrıca işləyir. GitHub, GitLab və digər platformalar Git repository-sini uzaq serverdə saxlamaq və paylaşmaq üçün istifadə olunur.
GitHub və GitLab proqramlaşdırma dili deyil?
Xeyr. Bunlar proqramlaşdırma dili deyil. Kodların saxlanılması, versiyalarının idarə olunması və komanda əməkdaşlığı üçün istifadə edilən platformalardır.
Nəticə
GitHub və GitLab arasındakı fərq əsasən onların təqdim etdiyi iş axınlarında, CI/CD yanaşmasında və istifadə ssenarilərində görünür. Hər iki platforma Git repository-lərinin saxlanılması, kod dəyişikliklərinin idarə edilməsi və komanda ilə işləmək üçün istifadə olunur. Proqramlaşdırmaya yeni başlayırsınızsa, əvvəlcə Git-in əsaslarını öyrənin. Repository yaradın, commit edin, branch-larla işləyin və dəyişikliklərinizi uzaq repository-yə göndərin. Daha sonra GitHub və ya GitLab seçmək daha asan olacaq. Çünki peşəkar proqramçı üçün əsas bacarıq konkret platformanın düymələrini əzbərləmək deyil, Git və versiya nəzarətinin necə işlədiyini başa düşməkdir.
Əgər Git, GitHub və versiya nəzarəti sistemləri ilə işləməyi öyrənmək, layihələrinizi düzgün idarə etmək və komanda ilə peşəkar iş prosesinə hazırlaşmaq istəyirsinizsə, JET Academy-də keçirilən Full-Stack Proqramlaşdırma təlimi sizin üçün uyğun başlanğıc nöqtəsi ola bilər. Təlim proqramında Git və GitHub ilə yanaşı, Front-End və Back-End texnologiyaları üzərində praktiki layihələr də hazırlanır. Təlim haqqında ətraflı məlumat və qeydiyyat üçün növbəti linkə keçid edin: https://jetacademy.az/az/tedris-saheleri/full-stack-proqramlasdirma-telimi

-1794904553867.webp&w=1920&q=80)
-1794574608720.webp&w=1920&q=64)
-1794220762699.webp&w=1920&q=64)
-1794220005886.webp&w=1920&q=64)
-1792481256130.webp&w=1920&q=64)

-1791896049947.webp&w=1920&q=64)